Yuval Noah Harari: “Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?”

Quảng Cáo
Website napmucmayintannoi.info có bài Yuval Noah Harari: “Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?”Yuval Noah Harari, nhà sử học Do Thái, tác giả 3 cuốn sách nổi tiếng “Sapiens”, “Homo Deus” và “21 Lessons for the 21st Century” vừa có bài viết trên Financial Times về tương lai thế giới sau đại dịch coronavirus và những lựa chọn của nhân loại.

Yuval Noah Harari, nhà sử học Do Thái, tác giả 3 bộ sách nổi tiếng “Sapiens”, “Homo Deus” và “21 Lessons for the 21st Century” vừa có bài viết trên Financial Times về tương lai thế giới sau đại dịch coronavirus và những chọn lựa của nhân loại.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Yuval Noah Harari, nhà sử học Do Thái, người sáng tác 3 bộ sách nổi tiếng “Sapiens”, “Homo Deus” và “21 Lessons for the 21st Century”.

“Cơn bão đại dịch rồi sẽ qua đi, nhưng những lựa chọn hiện tại sẽ thay đổi cuộc đời của chúng ta trong tương lai!”

Loài người đang đương đầu với một cuộc khủng hoảng toàn cầu. Những quyết định của người dân và các nhà nước trong vài tuần tới chắc chắn sẽ làm thay đổi thế giới trong nhiều năm tiếp theo. Những quyết định này không chỉ định hình lại các hệ thống y tế, mà còn cả nền kinh tế và các chính phủ trên toàn cầu. Chúng ta cần phải quyết định nhanh chóng và dứt khoát, nhưng cũng cần phải tính đến những tác động lâu dài của những quyết định này. Khi cân nhắc giữa hai lựa chọn, chúng ta không những nên tự hỏi làm cách nào để nhanh chóng băng qua đại dịch, mà còn phải cân nhắc cả việc toàn cầu chúng ta đang sống sẽ làm sao khi đại dịch qua đi. Đúng, cơn lốc đại dịch sẽ qua, con người sẽ sống sót, đa số chúng ta sẽ vẫn sống, nhưng chúng ta sẽ sinh sống trong một ngoài nước tận gốc khác.

Nhiều giải pháp nguy cấp trước mắt sẽ trở thành nguyên tắc gắn chặt vào cuộc sống sau này. Đó chính là bản chất của tình huống khẩn cấp. Giải pháp khẩn cấp sẽ đẩy nhanh các tiến trình của lịch sử. Bình thường, người ta cũng đều có thể mất tới hàng năm để mang ra các quyết định, tuy vậy trong bối cảnh đại dịch, các quyết định có thể được thông qua chỉ trong vài giờ. Các công nghệ bị “ép chín” hoặc cho dù tiềm ẩn rủi ro vẫn được dẫn vào sử dụng, bởi nếu không động thái thì thiệt hại chắc chắn còn lớn hơn rất nhiều. Các quốc gia đang trở thành “chuột bạch” trong những thử nghiệm xã hội quy mô lớn. Điều gì sẽ diễn ra khi mọi thứ mọi người đều làm việc ở trong nhà và chỉ giao tiếp từ xa? Điều gì sẽ xảy ra khi toàn bộ các trường đại học và phổ thông chỉ huấn luyện trực tuyến? Thông thường, các chính phủ, doanh nghiệp và các ủy ban giáo dục sẽ không lúc nào đồng ý tiến hành những thử nghiệm như vậy. Nhưng ngày nay không còn là bối cảnh thông thường.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Những hình ảnh trong bài veiets được chụp từ các webcam quan sát các con phố của Italy, được một nhiếp ảnh gia mang tên Graziano Panfili đang sống trong vùng bị xa lánh tìm thấy và chụp lại.

Trong bối cảnh khủng hoảng này, chúng ta đối mặt với hai lựa chọn cực kì quan trọng. Trước đặc biệt là lựa chọn giữa sự giám sát chuyên quyền hay trao quyền cho công dân. Thứ hai là lựa chọn giữa sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa hay sự gắn bó ngoài nước giữa các quốc gia. 

Giám sát “bên trong lớp da”

Để ngăn chặn đại dịch, toàn bộ người dân luôn phải tuân thủ theo các quy chế cụ thể về phòng trừ dịch. Có hai cách chính để thực hiện điều này. Phương pháp thứ đặc biệt là nhà nước quan sát người dân, và xử phạt những người vi phạm quy định phòng chống dịch. Ngày nay, lần trước mắt trong lịch sử loài người, các công nghệ tối tân đã giúp chính quyền quan sát được tất cả mọi người dân tại mọi thời điểm. 50 năm trước, đội quân phản gián KGB chẳng thể theo dấu 240 triệu nhân loại dân Xô Viết 24 giờ mỗi ngày, và đội quân này cũng không thể phân tích hiệu quả mọi dữ liệu họ thu thập được. KGB hoạt động dựa vào các chuyên gia phân tích và đội quân nhân sự giỏi nghiệp vụ, nhưng việc phân công một điệp viên theo dấu một người dân trên cả nước là điều không thể. Giờ đây, các nhà nước cũng đều có thể dựa vào những bộ cảm biến thông dụng và các thuật toán máy tính giải quyết siêu nhanh để giám sát, thay vì sử dụng nhân công như trước. Trong cuộc chiến chống coronavirus, một số chính phủ đã triển khai những công cụ giám sát mới bằng công nghệ. Đáng chú trọng nhất có lẽ là Trung Quốc. Bằng cách quan sát smartphone của người dân, sử dụng hàng trăm triệu camera nhận diện người dân nơi công cộng, cũng giống yêu cầu người dân khai báo thân nhiệt và trạng thái sức khỏe, các cơ quan chức năng của Trung Quốc cũng có thể mau chóng định vị các trường hợp nghi nhiễm coronavirus, cùng lúc còn truy xuất ra được họ đã đi những đâu, tiếp xúc với các ai để định vị người nghi nhiễm nếu cần. Một loạt các ứng dụng di động cũng được triển khai để cảnh báo người dân về những ca nhiễm bệnh ở phạm vi gần để họ chủ động phòng tránh. 

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Đấu trường Colosseum ở Rome.

Những công nghệ quan sát kiểu này sẽ không những thông dụng ở Đông Á. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây cũng đã cấp phép Cơ quan An ninh Israel sử dụng công nghệ “chuyên dụng” chống khủng bố vào việc quan sát bệnh nhân nhiễm coronavirus. Khi Ủy ban phụ trách của quốc hội phủ quyết, ông Netanyahu đã thông qua bằng một “sắc lệnh khẩn cấp”.

Bạn cũng có thể có thể phản biện rằng những chuyện này đã quá quen thuộc. Trong những năm gần đây, các chính phủ và tập đoàn công nghệ thế giới đều đã sử dụng những công nghệ quan sát còn phức tạp hơn để theo dõi và khống chế người dân. Tuy nhiên, nếu chúng ta không thận trọng, đại dịch này có thể trở thành một cột mốc quan trọng trong lịch sử công nghệ quan sát người dân. Không chỉ bởi việc các công nghệ giám sát toàn dân từng bị phản đối ác liệt sẽ được những quốc gia triển khai 1 cách hiển nhiên, mà công nghệ giám sát cho dù còn chuyển đổi tinh vi từ “bên ngoài lớp da” sang “bên trong lớp da”.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Quảng trường Beato Roberto ở Pescara

Hiện tại, khi ngón tay bạn chạm vào màn hình smartphone và nhấn vào một đường link, các chính phủ chỉ mới muốn biết chuẩn xác bạn đã nhấn vào cái gì. Nhưng trong đại dịch coronavirus, mối đoái hoài chính của người quan sát đã thay đổi. Các chính phủ lúc này muốn biết cả độ nóng và huyết áp bên trong lớp da ngón tay của bạn.

Tình huống khẩn cấp “bánh pudding”

Tình huống nguy cấp buộc chúng ta đương đầu với một trong những vấn đề khi bị quan sát là không có bất kì ai biết chính xác chúng ta bị quan sát như thế nào, và sẽ dẫn tới điều gì trong những năm tiếp theo. Công nghệ quan sát đang phát triển với vận tốc chóng mặt, và những điều 10 năm trước có vẻ như khoa học viễn tưởng thì nay đang không còn gì mới lạ. Chẳng hạn, chúng ta giả định có một nhà nước yêu cầu mọi công dân phải đeo một chiếc vòng sinh trắc học theo dấu thân nhiệt và nhịp tim 24 giờ mỗi ngày. Dữ liệu giám sát sẽ được lưu trữ và phân tích bằng các thuật toán của chính phủ đó. Các thuật toán tinh vi cho dù sẽ định vị được bạn bị ốm trước cả những lúc bạn biết. Chuỗi lây nhiễm bệnh dịch nhờ kia sẽ bị ngăn chặn quyết liệt và hữu hiệu hơn. Các hệ thống giả định như vậy được nghĩ là có thể chống lại đại dịch chỉ trong vài ngày. Nghe tuyệt vời lắm vời phải không?

Nhưng mặt trái, dĩ nhiên luôn tồn tại, sẽ là việc hợp pháp hóa cho 1 hệ thống giám sát khủng khiếp chưa từng có. Chẳng hạn, khi tôi thường nhấn vào link của Fox News hơn là link của CNN để xem tin tức, tin tức đó cũng có thể có thể giúp bạn biết đôi chút về quan điểm chính trị hay cho dù cả cá tính của tôi. Nhưng nếu bạn biết được cả các dữ liệu về thân nhiệt, huyết áp và nhịp tim khi tôi xem một quãng video, bạn cho dù cũng có thể biết điều gì khiến tôi vui hay buồn, cho dù khiến tôi tức giận. 

Nên nhớ rằng tức giận, vui buồn, chán nản hay yêu thương cũng đều là các hiện tượng sinh học giống như khi chúng ta ho hay bị sốt. Công nghệ định vị được cơn ho cũng có thể có thể nhận biết được khi bạn cười vang. Nếu các tập đoàn công nghệ và các chính phủ bắt đầu thu thập dữ liệu sinh trắc học của chúng ta trên quy mô đại chúng, họ có thể nắm vững chúng ta nhiều hơn cả chúng ta biết về bản thân. Thậm chí, sau đó họ chẳng những dự doán được cảm xúc của chúng ta, mà còn thao túng được các cảm xúc đó để bán cho chúng ta bất kỳ cái gì họ muốn, bất kể đó là một sản phẩm hay là một chính trị gia. Giám sát sinh trắc học cũng có thể biến scandal rò rỉ dữ liệu Cambridge Analytica của Facebook trở thành thứ “tối cổ”. Thử tưởng tượng ở một quốc gia độc tài mà người dân bị buộc phải đeo vòng quan sát sinh trắc học, sẽ có những công dân bị ngồi tù nhờ có các xúc cảm chống đối chế độ, dù họ không hề thể hiện ra nét mặt hay lời nói, hành động.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Quang cảnh ở một địa điểm căn hộ của trường đại học ở Lodi, Ytalia.

Đương nhiên, bạn cũng có thể có thể sử dụng biện pháp quan sát sinh trắc học như một giải pháp tạm thời để xử lý trường hợp khẩn cấp, và nó sẽ bị vô hiệu khi khủng hoảng qua đi. Nhưng các giải pháp tạm thời sẽ tạo ra những thói quen xấu trong trường hợp khẩn cấp, đặc biệt là lúc các tình huống nguy cấp phát mới luôn tiềm ẩn và có thể xuất hiện bất kể lúc nào. Chẳng hạn, đất nước Israel của mình đã phát biểu trạng thái khẩn cấp từ trận chiến giành độc lập năm 1948. Điều này hợp thức hóa đồng loạt các giải pháp tạm thời từ kiểm duyệt truyền thông, sung công đất đai, cho đến các quy định về phong thái làm bánh pudding (tôi không đùa đâu). Dù trận chiến đã hoàn thành từ lâu, Israel chưa từng tuyên bố chấm dứt tình trạng khẩn cấp và cũng không gỡ bỏ các biện pháp tạm thời năm 1948 (vào năm 2011, chính phủ cuối cùng cũng chấp nhận xóa khỏi nghị định về bánh pudding).

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Bãi biển Porto San Giorgio, biển Adriatic.

Ngay cả khi số ca nhiễm coronavirus đã giảm về 0, một số nhà nước cần thu thập dữ liệu cá nhân vẫn có thể lập luận rằng họ cần giữ các hệ thống giám sát sinh trắc học vì lo ngại sẽ có 1 đại dịch virus mới, hoặc bởi nhờ có 1 chủng Ebola mới phát triển ở Trung Phi… Quyền riêng tư đã trở thành 1 cuộc chiến tại đất nước chúng tôi trong những năm gần đây, và đại dịch coronavirus có thể là bước ngoặt phân định cuộc chiến. Khi mọi người phải lựa chọn giữa quyền riêng tư và sức khỏe, họ thường sẽ chọn sức khỏe.

“Cảnh sát xà phòng”

Trên thực tế, cội rễ của vấn đề nằm ngay chính yêu cầu mọi người phải chọn lựa giữa quyền riêng tư và sức khỏe, bởi đây là một lựa chọn sai lầm ngay từ cách đặt vấn đề. Chúng ta tận gốc cũng có thể và nên có cả quyền riêng tư lẫn sức khỏe. Bằng cách trao quyền cho công dân, chúng ta có thể bảo quản sức khỏe của mình và chống lại dịch coronavirus mà không cần thiết lập chế độ quan sát bắt buộc. Trong vài tuần qua, tại Hàn Quốc và Singapore nổi dậy là những trường hợp thành đạt nhất trong việc kết hợp cộng đồng để ngăn chặn dịch corona lan rộng. Mặc dù các quốc gia này vẫn sử dụng một số ứng dụng giám sát, họ chủ yếu dựa vào việc tiến hành xét nghiệm trên diện rộng, báo cáo số liệu trung thực và sự hợp tác tự nguyện của quần chúng.

Giám sát tập trung và chế tài xử phạt chẳng cần là cách duy nhất để khiến mọi người làm theo các hướng dẫn phòng dịch hiệu quả. Khi người dân được tiếp cận đủ thông tin một cách khoa học và chính xác, họ sẽ thực hành nghiêm túc mà chẳng cần thiết sự ép buộc nào.

Chẳng hạn như việc rửa tay bằng xà phòng. Đây là một trong những tiến bộ rất lớn từ xưa đến nay của loài người về vệ sinh cá nhân. Hành động dễ dàng này đã cứu hàng triệu mạng sống mỗi năm. Mặc dù chúng ta coi đó là điều hiển nhiên, nhưng chỉ đến thế kỷ 19, các nhà khoa học mới phát giác ra tầm quan trọng của việc rửa tay bằng xà phòng. Trước đó, thậm chí các bác sĩ và y tá còn di chuyển từ một ca phẫu thuật này sang một ca phẫu thuật tiếp theo mà không rửa tay. Giờ đây hàng tỷ người rửa tay mỗi ngày, không phải bởi do có 1 đội quân “cảnh sát xà phòng” giám sát, mà bởi họ ý thức được những lợi ích sức khỏe. “Tôi rửa tay bằng xà bông vì tôi đã nghe nói tới virus và vi khuẩn, tôi hiểu rằng những sinh vật nhỏ bé này gây bệnh và tôi biết rằng xà bông có thể loại bỏ chúng”.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Cung điện Hoàng gia Caserta, Italia.

Nhưng để đạt được chừng độ tuân thủ và hợp tác như vậy, bạn phải tin tưởng. Mọi người cần tin vào khoa học, tín nhiệm các cơ quan công quyền và tin vào các phương tiện truyền thông. Trong những năm qua, sự cạnh tranh giữa các đảng phái khiến các chính trị gia trở nên thiếu trách nhiệm, cố tình phá hoại niềm tin của người dân vào khoa học, vào các bộ phận công quyền và các phương tiện truyền thông. Những chính trị gia này cũng đều có thể bị cám dỗ theo chủ nghĩa độc đoán, nghĩ rằng bạn chẳng thể đặt niềm tin theo công chúng để làm điều đúng đắn.

Thông thường, niềm tin đã bị xói mòn trong nhiều năm không thể được thành lập lại chỉ từ sau một đêm. Nhưng đây chẳng cần là thời điểm thông thường. Khi khủng hoảng, quan niệm cũng đều có thể thay đổi nhanh chóng. Bạn cũng có thể có thể xung khắc với anh chị em ruột mình trong nhiều năm, nhưng khi nguy cấp, bạn bỗng nhiên phát giác họ vẫn là chỗ bạn đặt niềm tin và tình thương, và các bạn vẫn sẵn lòng giúp sức nhau. Thay vì xây dựng một hệ thống quan sát mọi công dân, vẫn chưa quá muộn để gây dựng lại niềm tin của người dân vào khoa học, vào bộ phận công quyền và truyền thông. Chắc chắn chúng ta nên sử dụng các công nghệ giám sát mới, nhưng sẽ trao quyền sử dụng nó cho người dân. Tôi tận gốc ủng hộ việc theo dõi độ nóng cơ thể và huyết áp mỗi người dân, nhưng dữ liệu đó không được dùng vào việc phục vụ một nhà nước toàn năng. Thay vào đó, dữ liệu kia sẽ cấp phép tôi đưa ra các lựa chọn cá nhân sáng suốt hơn, cũng như tự có trách nhiệm trước chính phủ đối với các quyết định của mình.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Lungomare di Forte dei Marmi, ở Versilia

Nếu có thể tự theo dấu sức khỏe bản thân 24 giờ mỗi ngày, tôi sẽ chẳng những biết rõ liệu tôi có gây hiểm nguy cho ai khác hay không, mà còn hỗ trợ tạo thành các thói quen có lợi cho sức khỏe của mình. Nếu tôi cũng đều có thể tiếp cận và phân tích các thống kê uy tín về sự lây truyền của coronavirus, tôi cũng có thể có thể kiểm chứng các thông tin nhà nước ban bố và liệu chính sách mà chính phủ đang áp dụng có phòng trừ dịch hiệu quả hay không. Khi nói tới giám sát, người ta thường chỉ nghĩ tới công nghệ giúp nhà nước quan sát người dân mà không nhớ rằng công nghệ cũng đều có thể giúp mỗi cá nhân giám sát chính phủ. Do đó, dịch coronavirus là một thí nghiệm lớn về quyền công dân. Trong những ngày sắp tới, mỗi người trong chúng ta nên lựa chọn tín nhiệm vào dữ liệu khoa học và các chuyên gia chăm bẵm sức mạnh hơn các thuyết thủ đoạn vô căn cứ và phát ngôn của các chính trị gia nhiều tham vọng. Nếu không chọn lựa đúng, chúng ta cũng đều có thể thấy mình đang ký giấy cho đi những quyền tự do quý báu nhất, nhưng vẫn cho là đó là cách duy nhất để bảo quản sức khỏe của mình.

Chúng ta cần một kế hoạch thế giới

Vấn đề quan trọng thứ hai mà chúng ta phải đối mặt, đó là chọn lựa giữa sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa và sự gắn bó toàn cầu. Cả đại dịch và hậu quả khủng hoảng kinh tế đều là những vấn đề toàn cầu. Chúng chỉ cũng có thể có thể được xử lý hữu hiệu bằng hợp tác toàn cầu.

Điều kiện tiên quyết và quan trọng nhất giúp đánh bại coronavirus, đó là chúng ta cần chia sẻ thông tin trên độ rộng toàn cầu. Đó là lợi thế lớn của loài người so với virus. Một coronavirus ở Trung Quốc cùng một coronavirus ở Mỹ chẳng thể trao đổi với nhau các mẹo về kiểu cách lây nhiễm cho con người. Nhưng Trung Quốc cũng có thể chia sẻ cho Mỹ nhiều bài học quý giá về coronavirus và cách đối phó với nó. Những phát hiện của một thầy thuốc người Ý tại Milan vào sáng sớm cũng có thể có thể là thông tin cứu được thêm mạng sống ở Tehran vào buổi tối cùng ngày. Khi chính phủ Anh do dự giữa một số chủ trương chống dịch, họ có thể nhận được lời chỉ bảo từ Hàn Quốc, nơi đã đối mặt giải quyết rất hiệu quả phương án chống dịch trong bối cảnh tựa như vào 30 ngày trước. Nhưng để việc chia sẻ này thành hiện thực, chúng ta cần một tinh thần hợp tác và tin tưởng toàn cầu.

Các quốc gia nên sẵn sàng chia sẻ thông tin một cách cởi mở và khiêm tốn lắng nghe lời khuyên, cũng giống tin vào dữ liệu và những phân tích họ được chia sẻ. Chúng ta cũng cần một nỗ lực toàn cầu để sản xuất và phân phối thiết bị y tế, nhất là bộ kit thử nhanh và máy thở. Thay vì mọi quốc gia phải chạy đua tự sản xuất và tàng trữ mọi thiết bị cũng đều có thể mua được, một nỗ lực hợp tác toàn cầu sẽ giúp đẩy nhanh việc sản xuất và phân phối các thiết bị để chống dịch hữu hiệu hơn. Cũng giống việc quốc hữu hóa các ngành công nghiệp quan trọng trong chiến tranh, cuộc chiến giữa loài người và coronavirus khiến chúng ta phải “nhân tính hóa” những dây chuyền sản xuất mang tính sống còn. Một quốc gia giàu có và ít bệnh nhân nhiễm virus nên sẵn lòng tiếp viện các thiết bị y tế thiết yếu cho những nước nghèo hơn đang bị dịch bệnh hoành hành với niềm tin rằng khi đến lượt mình cần giúp đỡ, các quốc gia khác cũng sẽ chung tay hỗ trợ.

Một chiến dịch hợp tác tựa như cũng cũng có thể có thể áp dụng với lực lượng y tế. Các nước đang ít bị ảnh hưởng có thể gửi chuyên viên y tế đến những vùng dịch trong khu vực, vừa để giúp cứu người kịp thời, vừa để nhận được các kinh nghiệm phòng chống dịch quý giá. Nếu sau đó tâm dịch chuyển hướng tới, sự giúp sức cũng sẽ quay theo chiều ngược lại.

Sự hợp tác toàn cầu cũng quan trọng trên mặt trận kinh tế. Xét bản chất của kinh tế toàn cầu và chuỗi cung ứng, nếu mỗi chính phủ tự ý động thái mà không đếm xỉa gì đến những quốc gia khác, hậu quả sẽ là khủng hoảng kinh tế ngoài nước và suy thoái sâu. Vì vậy, chúng ta cần một kế hoạch hành động toàn cầu và cần thúc đẩy nhanh.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Duomo ở Florence, Italia.

Ngoài ra chúng ta cũng cần đạt được hợp đồng toàn cầu về việc di chuyển giữa các quốc gia. Đi lại nước ngoài bị ngừng trệ trong nhiều tháng sẽ đẩy chúng ta vào tình cảnh cực kì khó khăn và cản trở cuộc chiến chống coronavirus. Các quốc gia cần hợp tác để cho phép một số ít những người quan trọng tiếp tục di chuyển sang biên cương như các nhà khoa học, bác sĩ, nhà báo, chính trị gia, và thương nhân. Các quốc gia có thể ký một hợp đồng ngoài nước về việc sàng lọc ngay tại quê hương của các du khách. Nếu những hành khách được sàng lọc cẩn trọng trước lúc được phép lên máy bay, các quốc gia sẽ sẵn lòng cho họ nhập cảnh.

Đáng tiếc, hiện các quốc gia gần như chưa thực hiện bất cứ biện pháp hợp tác nào như vậy. Sự tê liệt tập thể đang bóp nghẹt cả thế giới. Dường như không có một “ngọn cờ đầu” nào trong dàn chỉ huy thế giới. Đáng nhẽ chúng ta phải chứng kiến một cuộc họp nguy cấp giữa các nhà chỉ đạo nước ngoài từ nhiều tuần trước để đem ra một kế hoạch hành động chung. Cho đến tận tuần này, các nhà chỉ huy khối G7 mới thu xếp 1 buổi họp trực tuyến, nhưng rồi cũng chẳng đi tới đâu.

Yuval Noah Harari: 'Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?'
Bãi biển Torre San Giovanni, ở Lecce.

Trong những cuộc khủng hoảng thế giới trước đây, ví dụ như khủng hoảng tài chính 2008 hay đại dịch Ebola 2014, Mỹ luôn nắm vai trò dẫn dắt. Nhưng chính quyền Mỹ hiện nay đã từ bỏ vai trò lãnh đạo. Washington nói rõ lập trường rằng nước Mỹ hiện giờ đoái hoài đến sự phồn hoa của họ hơn là sau này nhân loại.

Chính quyền Mỹ thậm chí đã bỏ rơi cả các đồng minh thân cận nhất. Khi cấm mọi thứ các chuyến bay từ EU, Mỹ còn chẳng buồn thông báo trước, chứ đừng nói về việc hỏi quan điểm của EU về giải pháp mạnh tay này. Tuần trước, người Đức cũng rất giận dỗi trước thông tin buộc tội Mỹ đề nghị trả 1 tỷ USD cho một công ty dược của Đức để mua độc quyền sáng chế vaccine Covid-19 (dù sau đó Nhà Trắng đã lên tiếng lắc đầu cáo buộc này). Kể cả những lúc chính quyền Mỹ thay đổi cách tiếp cận và đưa ra một kế hoạch động thái toàn cầu, sẽ hiếm quốc gia nào còn dám mạnh dạn đi theo một “ngọn cờ đầu” như vậy.

Nếu không có quốc gia nào thế chỗ trống mà Mỹ để lại, thì không những việc chống đại dịch trở nên khó khăn hơn, mà còn làm quan hệ nước ngoài tồi tệ hơn trong số năm tới. Tuy nhiên trong nguy có cơ. Chúng ta hy vọng đại dịch này sẽ giúp loài người nhận ra sự hiểm nguy của sự chia rẽ toàn cầu.

Nhân loại cần phải đưa ra quyết định. Chúng ta sẽ tiếp tục cuộc đua xuống đáy vực của sự chia rẽ, hay sẽ chuyển hướng sang con đường của gắn bó toàn cầu? Nếu chọn chia rẽ, chúng ta sẽ không chỉ nối dài cuộc khủng hoảng bệnh dịch này, mà cho dù còn dẫn đến những thảm họa ác liệt hơn trong tương lai. Nếu chúng ta chọn đoàn kết, đó sẽ không những là chiến thắng trước đại dịch coronavirus, mà còn là chiến thắng trước mọi đại dịch và khủng hoảng cũng có thể dồn dập tấn công nhân loại trong thế kỷ 21.

Yuval Noah Harari  

Hanh Pham – Huy Phong (lược dịch từ Financial Times)

Từ khóa bài viết: napmucmayintannoi.info, Yuval Noah Harari, công nghệ giám sát, đại dịch, virus, corona, quyền riêng tư, hợp tác, toàn cầu,

Bài viết Yuval Noah Harari: “Thế giới sẽ ra sao sau đại dịch coronavirus?” được tổng hợp và biên tập bởi: napmucmayintannoi.info. Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho napmucmayintannoi.info để điều chỉnh. napmucmayintannoi.info xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Quảng Cáo